Hollywood’a Yeniden Bakmak * Editör: Y. GÜRHAN TOPÇU

Kitap özellikle 1990 sonrası Hollywood’a odaklanmaktadır. Bunun nedeni özellikle son yirmi yılda Hollywood’da anlatısal, biçimsel ve endüstriyel bir takım dönüşümlerin gerçekleşmesidir. Birçok yazar ve eleştirmen bu durumu Yeni Hollywood ya da Post-Hollywood olarak adlandırır ama üzerinde tam olarak uzlaşılmış bir kavram yoktur. Çalışma ve incelemelerdeki genel kanı, Yeni Hollywood gibi tek, basit bir tanımlama yapılamayacağıdır… Ancak kesin olarak tespit edilen iki durum söz konusudur. Birincisi Hollywood’da daha önceki sinema anlayışından farklı bir tarzla film yapıldığıdır. İkincisi de Hollywood şirketlerinde ve pazarlamadaki değişimdir.

“Hollywood: Tarihi, Ekonomisi, İdeolojisi” Levent Yaylagül

“Günümüzde Hollywood: Muhalif Bir Sinema Mümkün mü?” Robin Wood

“‘Dünyanın Tüm Önemli Piyasalarına Hakim Olmak’: 1990’lı Yıllarda Hollywood’un Küreselleşmesi” Tino Balio

“Yoğunlaştırılmış Devamlılık Kurgusu: Çağdaş Amerikan Sinemasında Görsel Üslup” David Bordwell

“Yeni Hollywood'da Yeni Gerçekçilik Arayışları” Mehmet Köprü

“Elastik Benliği Cisimleştirme: Çağdaş Yıldız Olgusunun Karakteristik Özellikleri” Barry King

“Yeni Hollywood’da Tür Dönüşümleri” Geoff King

“Hollywood’dan Kriz Dönemi Kıyamet Öyküleri: Felaket Filmleri” Y. Gürhan Topçu

“Cinsiyet ve Irk Tahayyülü: Çağdaş Hollywood Aksiyon Sinemasında Kadınlar” Yvonne Tasker

Önsöz

Hollywood, sinema denince ilk akla gelen kavramlardan birisidir. Hollywood bir taraftan ürettiği filmleri hemen her ülkeye satmayı başaran, eğlence, yıldız, düş kavramlarıyla özdeşlemiş bir eğlence endüstrisi, diğer taraftan da en çok eleştirilen, hatta nefret edilen, kapitalizm ve Amerikan yaşam tarzıyla özdeşleşmiş, sinemayı herhangi bir mal üretiminden farklı görmeyen bir üretim ve pazarlama ağı olarak görülür. 20. yüzyılın hemen başlarında, henüz emekleme çağındaki sinemanın etkili anlatım yollarını keşfederek, 1. Dünya Savaşı’nın ardından oluşturduğu üretim ve pazarlama yöntemleriyle tüm dünyada sinema seyircisini avucuna alabilmiş bir yapıdır Hollywood. Zaman zaman sarsılsa da asla yenilmeyen, asla pes etmeyen, her yaştan, her kültürden, her ulustan insanlara yaklaşık yüz yıldır hitap etmeyi başarmış bir sistemdir. Hollywood’un gücü her döneme, her teknolojiye ayak uydurabilmeyi başarması, sürekli kendini, üretim ve pazarlama tekniklerini yenilemesinde yatar. Bu mutlak egemenliği, özellikle sinemanın bir eğlence aracından çok, bir kitle iletişim aracı, bir ideolojik aktarım aracı olduğu düşünüldüğünde elbette Hollywood’u eleştirilerin odağı haline getirmiştir. Birçok ülke Hollywood filmlerine karşı kendi ulusal sinemalarını destekleyecek birçok yasa çıkarmış, adımlar atmışlardır. Yine de bir-iki ülke hariç Hollywood filmleri tüm ülkelerde ulusal filmlerden daha fazla pazar payına sahiptir. Bütün bu nedenlerden ötürü Hollywood sineması üzerinde en çok yazılıp çizilen sinema konumundadır.

Son yıllarda Türk sinemasında yaşanan kıpırdanışa rağmen, özellikle büyük bütçeli, yıldız oyunculu, bütçesinin önemli bir bölümünü tanıtıma ayıran büyük Hollywood yapımları hala büyük oranda pastadan en büyük payı almaktadır. Ancak Türkçe literatürde Hollywood çok geniş bir yer tutmaz. Bu kitabın amacı, küresel politikalarla tüm dünyaya damgasını vuran Hollywood sinemasını estetik, teknik ve anlatısal açıdan inceleyerek literatüre mütevazi bir katkıda bulunmaktır. Kitap özellikle 1990 sonrası Hollywood’a odaklanmaktadır. Bunun nedeni özellikle son yirmi yılda Hollywood’da anlatısal, biçimsel ve endüstriyel bir takım dönüşümlerin gerçekleşmesidir. Birçok yazar ve eleştirmen bu durumu Yeni Hollywood ya da Post-Hollywood olarak adlandırır ama üzerinde tam olarak uzlaşılmış bir kavram yoktur. Çalışma ve incelemelerdeki genel kanı, Yeni Hollywood gibi tek, basit bir tanımlama yapılamayacağıdır. Yeni Hollywood’un tanımı üzerine kesin bir uzlaşma yoktur çünkü bu terim 1960 sonrası dönemde Hollywood sinemasının farklı yönlerini tanımlamak için kullanılmıştır. Ancak kesin olarak tespit edilen iki durum söz konusudur. Birincisi Hollywood’da daha önceki sinema anlayışından farklı bir tarzla film yapıldığıdır. İkincisi de Hollywood şirketlerinde ve pazarlamadaki değişimdir. Kuşkusuz Yeni Hollywood farklı analiz düzeylerinde anlaşılması gereken karmaşık bir olgudur. Bu nedenle bu kitap Yeni Hollywood’u mümkün olduğunca farklı perspektiflerden ele alan yazılardan oluşmaktadır. Temel amaç endüstriden türe, anlatıdan biçime kadar farklı düzeylerde nasıl bir değişim ve dönüşüm olduğunu ortaya koymaktır.

Bu kitabın gerçekleşmesinde emeği olan yüksek lisans öğrencilerim Betül Karamış, Mehmet Turan Tahtasakal ve Nimet Kurşuncu’ya teşekkür ederim. Bu kitabın okuyucu ile buluşmasını sağlayan editör Ali Karadoğan’a da çok şey borçluyum. Son olarak akademik yaşamın gerçekten zorlu yollarını birlikte aşmaya çalıştığımız eşim Aslıhan Topçu’ya tüm destek ve çabaları için çok teşekkür ederim.

Y. Gürhan Topçu

Mart 2010 / Kayseri

De Ki / 45

Hollywood’a Yeniden Bakmak

Y. Gürhan Topçu (Editör); Levent Yaylagül, Robin Wood, Tino Balio, David Bordwell, Mehmet Köprü, Barry King, Geoff King, Yvonne Tasker

Kapak Resmi: Dövüş Kulübü (Fight Club), David Fincher, 1999.

Dizi Editörü: Ali KARADOĞAN

Yayına Hazırlayan: Ali KARADOĞAN

Teknik Hazırlık: Binali MANSUR

Kapak Tasarımı: İLEF Reklâm Atölyesi

Baskı: Cantekin Matbaası (0 312 384 3435)

Birinci Baskı: Nisan 2010 (1100 Adet)

ISBN: 978-9944-492-48-5

Bandrol Seri No Aralığı: SKB-VZR 53004’ten SKB-VZR -54103’e kadar.

De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

İlkyerleşim Mahallesi, 1938 Sokak, Güzel Sıla Sitesi, B Blok No: 8

OSTİM-BATIKENT/ANKARA

Tel-Fax: + 90 312 386 27 58

bilgi@deki.com.tr • www.deki.com.tr